شطرنج آنلاین

مزایای بازی شطرنج که نمی دانستید!

مزایای بازی شطرنج که نمی دانستید!

شطرنج بسیار بازی لذت بخشی است و محبوبیت آن نزد مردم بر کسی پوشیده نیست. اما تا به حال به این فکر کرده بودید که علاوه بر مفرح و چالش برانگیز بودن، این بازی چه مزایای دیگری هم از نظر روانی ممکن است داشته باشد؟

در این مقاله به مزایایی که بازی شطرنج برای یک شطرنج باز به ارمغان می آورد می پردازیم تا با دانستن ویژگی های بی شمار این بازی کمی جدی تر از قبل به آن فکر کنید.

 

موضوعاتی که در این مطلب گذری بر آن‌ها خواهیم داشت:

  • ارتباط شطرنج و حافظه

  • شطرنج شما را وارد سطح عمیقی از تمرکز می کند

  • با شطرنج تبدیل به یک برنامه ریز تمام عیار شوید!

  • شطرنج چگونه به جلسات تراپی شما کمک می کند؟

  • کمک به درمان ADHD

  • آیا شطرنج از کودکمان نابغه می سازد؟

  • اگر نیاز به خلاقیت دارید، شطرنج را جدی بگیرید!

  • از حملات پنیک در امان بمانید

  • کمک شطرنج به زوال عقل

  • مخلص کلام

 

 

ارتباط شطرنج و حافظه

هیچ تعجبی ندارد که بازیکنان شطرنج حافظه هایی قوی دارند. این بازی نیازمند بخاطر سپردن تعداد حالت های بسیاری از قرارگیری مهره ها و نتیجه هایی که هر یک به بار می آورند است.

شطرنج بازانی که تجربه ی نسبتا زیادی در این بازی دارند و حرفه ای محسوب می شوند، عملکرد خیلی بهتری در یادآوری و دسترسی به حافظه شان دارند. یک نوع به خصوص از یادآوری وجود دارد که شطرنج بازان حرفه ای به طور به خصوص در این مدل از حافظه قوی عمل می کنند و آن هم حافظه ی شنیداری است. حافظه ی شنیداری به یادآوری آموخته هایی مربوط می شود که به صورت شنیداری به حافظه سپرده شده اند. محققان طی آزمایشاتی که انجام دادند، متوجه شدند که شطرنج بازان لیست لغت هایی را که برای آن ها خوانده می شد بهتر از سایر مردم به یاد می آوردند. (عجیب نیست که چرا باید اینطور باشد؟ بازی شطرنج که اصلا شامل قسمت های شنیداری نیست و بیشتر یک بازی بصری و دیداری است!)

که البته طی تحقیقاتی که روی گروهی از شطرنج بازان حرفه ای انجام گرفت، صحت این گمان تایید شد. شطرنج بازان در یادآوری و همینطور تشخیص پترن ها (Patterns) و الگو ها نیز قوی تر از متوسط مردم عمل می کنند. دلیل این اتفاق ساده به ذهن می رسد. اهالی شطرنج به دلیل بخاطر سپردن حرکات مهره ها و پوزیشن های مختلف قرارگیری آنها، تبدیل به استادان تشخیص الگو ها می شوند!

 

شطرنج شما را وارد سطح عمیقی از تمرکز می کند

خبرگان هر فیلد ورزشی، هنری و غیره، سطح عمیقی از تمرکز را هنگام درگیر شدن با فعالیت تخصصی‌شان گزارش می کنند. به گفته ی آن ها وقتی که در این سطح از تمرکز هستند، هر موضوعی دیگری خارج از فعالیتی که دارند انجام می دهند، از آگاهی و سطح هوشیاری شان خارج می شود. گویی زمان دچار یک خمیدگی شده  و با سرعت دیگری میگذرد و آنها نهایت تمرکز و درگیر شدن عمیق با یک فعالیت را تجربه می کنند.

محققینی که مطالعاتی درباره ی فعالیت مغز انجام می دهند، این حالت را با امواج تتا (Theta) تعریف می کنند. اسکن مغزی شطرنج بازهایی که درگیر یک مسابقه ی چالش برانگیز بودند نیز سطوح بالایی از امواج تتا را به نمایش گذاشت.

 

 

با شطرنج تبدیل به یک برنامه ریز تمام عیار شوید!

موقعیتی را تصور کنید که در آن پشت یک میز شطرنج نشسته اید، حرکت خود را انجام داده اید و منتظر حریف خود برای اجرای نوبتش هستید. در این حالت اتفاقی که می افتد این است که شما عمیقا درگیر پیش بینی و تفکر درباره ی حرکات احتمالی ای که حریفتان می تواند اجرا کند می شوید. این موضوع از ذهن شما یک برنامه ریز و پیش بینی کننده ی بالقوه می سازد.

در یک آزمایش ، به دو گروه از مردم عادی و شطرنج بازان، تستی برای به چالش کشیدن عملکرد اجرایی آن ها داده شد. این تست به آزمون برج لندن (Tower of London Test) معروف است. یکی از موضوعات مورد سنجش این تست، بررسی وجود اختلال در قدرت تصمیم گیری شرکت کننده هاست. در این تست گروهی که به طور منظم درگیر بازی های شطرنج بوده اند، بسیار عملکرد بهتری از خود نشان دادند و توانایی های آنها در برنامه ریزی قابل توجه بود. این گروه همچنین زمان بیشتری را در مجموع به تصمیم گیری اختصاص دادند.

 

 

شطرنج چگونه به جلسات تراپی شما کمک می کند؟

این مورد از تمام مورد های قبلی عجیب تر و البته تا حدودی کاربردی تر است.

برخی تراپیست ها به عنوان یک شیوه ی درمانی موثر، از این استراتژی برای درمان مراجعینشان استفاده می کنند. آن ها معتقدند که چندین مزیت در این متد وجود دارد. مراجع با استفاده از شطرنج و تمرکز کردن روی بازی و افکارش حین یک مسابقه، به سطح جدیدی از خودآگاهی دست پیدا می کند. تراپیست شخص نیز در طی بازی به او کمک می کند تا واکنش های خودش را به موقعیت ها و چالش های مختلف بازی ارزیابی کند. آیا موقعیت های چالش برانگیز او را در جایگاهی پر استرس قرار می دهند؟ آیا این استرس به طریقی درست مدیریت می شود یا واکنش های تکانشی در مراجع ایجاد می کند؟ چطور باید این موقعیت ها را بهتر مدیریت کرد؟ و چندین و چند پرسش دیگر که طی این جلسات به وجود می آیند و به طبع توسط مشاوره حل می شوند.

جلسه‌ی تراپی با حضور مشاور و مراجع.

کمک به درمان ADHD

آیا تا به حال چیزی از اختلال ADHD شنیده اید؟

ADHD یک اختلال عصبی-رشدی است که در کودکی تشخیص داده می شود و معمولا تا بزرگسالی فرد هم ادامه پیدا می کند. کودکانی که مبتلا به این اختلال هستند معمولا مشکلات نقص توجه، بیش فعالی و عدم کنترل رفتار دارند.

در یک مطالعه ی انجام شده در سال 2016 بر روی صد تا از دانش آموزان مدرسه ای با اختلال نقص توجه بیش فعالی، درمان چند جانبه ای که محققان برای بچه ها در نظر گرفتند، انجام بازی شطرنج به طور منظم بود.

دانش آموزانی که در این درمان شرکت کردند، یک کاهش 41 درصدی در بی دقتی و بش فعالی شان مشاهده شد.

 

 

آیا شطرنج از کودکمان نابغه می سازد؟

از موضوعات حائز اهمیت برای همه ی والدین، شکوفایی و رشد به موقع استعدادها و پتانسیل های بالقوه ی کودکانشان است. هیچ شکی هم در تاثیر بسزای فعالیت های فکری مختلف در رشد ذهنی کودکان وجود ندارد. پس چرا به سراغ شطرنج، به عنوان یکی از بهترین های این فعالیت های فکری نرویم؟

شطرنج در موارد زیر کمک چشمگیری به کودکانتان خواهد کرد:

  • تقویت حاظه
  • مهارت های حل مسئله
  • افزایش بهره ی هوشی آن ها (IQ)
  • تمرین دادن هر دو نیمکره ی مغز
  • افزایش خلاقیت در کودکان
  • بهبود توانایی آن ها در تمرکز کردن
  • آموزش برنامه ریزی و توانایی آینده نگری

 

البته قبل از رفتن به نزدیک ترین مرکز آموزشی محل زندگیتان، بهتر است علاقه یا عدم علاقه ی فرزندانتان را نیز مد نظر قرار دهید زیرا که جذابیت یک فعالیت برای ما، عامل بسیار مهمی برای نتیجه گرفتن از آن است.

 

اگر نیاز به خلاقیت دارید، شطرنج را جدی بگیرید!

داستان از آنجایی شروع شد که یک گروه از محققین در هندوستان تصمیم گرفتند که روی دو گروه از دانش آموزان مطالعاتی انجام دهند. یک گروه، تمریناتی در بازی شطرنج داده شدند و گروه دیگر خیر. هدف محققان از این آزمایش، بررسی مهارت های تفکر خلاق بچه ها بود.

تست از بچه ها می خواست که جایگزین هایی را برای موارد متداول معرفی کنند و همچنین الگوها و معانی نهان در فرم های انتزاعی را تفسیر کنند.

همانطور که می توانید حدس بزنید گروهی که تمرینات شطرنج انجام داده بودند، در این آزمون امتیاز بالاتری کسب کردند.

محققین به این نتیجه رسیدند که تمرینات پیوسته و منظم شطرنج باعث می شود که تفکر همه جانبه و خلاق در بچه ها افزایش پیدا کند.

شطرنج و خلاقیت.

 

از حملات پنیک در امان بمانید

همانطور که قبل تر در همین مقاله اشاره کردیم، شطرنج فعالیتی است که تمام تمرکز و حواس شما را درگیر خود می کند.

این ویژگی شطرنج از جهاتی به آرامش ذهن و حالات اضطرابی افراد کمک می کند.

در یک مورد مطالعاتی خاص، فردی گزارش کرده بود که بازی با اپلیکیشن های آنلاین شطرنج به او در کاهش و جلوگیری از حملات پنیک اش کمک کرده بود.

البته این تحقیق در مقیاس بزرگ انجام نشده است و گزارش فقط به همین یک کیس خاص محدود می شود.

این شخص اظهار داشته است که هرگاه احساس می کرد حالات حمله ی وحشت دارند به او دست می دهند، با درگیر کردن ذهنش با یک بازی پیچیده ی شطرنج از وقوع آن ها جلوگیری می کرد.

نکته ای که در اینجا وجود دارد این است که سطح پیچیدگی بازی باید در اندازه ای باشد که به قدر کافی تمرکز شما را از روی احساسات ناخوشایند بردارد.

(اما حمله ی وحشت یا Panic Attack چیست؟

پَنیک اَتَک به ترس ناگهانی اطلاق می شود که بدون هیچ دلیل بیرونی یا خطر واقعی که فرد را تهدید کند، به وجود می آید و عکس العمل های فیزیکی با خود به همراه دارد.)

 

 

 

کمک شطرنج به زوال عقل

 

طی تحقیقاتی انجام گرفته در 2019، دانشمندان متوجه شدند که شطرنج می‌تواند به طریقی به افراد میانسال کمک کند تا از زوال عقل در امان بمانند.

شطرنج نیاز به حد خوبی انعطاف‌پذیری ذهنی دارد و همین باعث می‌شود ذهن در طول زمان پویایی خود را حفظ کند.

این بازی مهارت‌هایی را تقویت می‌کند که همگی نقش قابل‌توجهی در جلوگیری از زوال عقل ایفا می‌کنند. مهارت‌هایی که حافظه، محاسبه، مهارت‌های بصری-فضایی و تفکر انتقادی را به چالش می‌کشند.

زوج میانسال مشغول شطرنج بازی کردن.

 

مخلص کلام

شطرنج فواید شناختی زیادی دارد، از جمله توانایی بهبود وضعیت شما در:

هوش،

حافظه،

توانایی های خلاق،

مهارت های برنامه ریزی و حل مسئله،

و همچنین همدلی.

شطرنج همچنین می تواند علائم یا شدت چندین بیماری از جمله زوال عقل، ADHD و حملات پنیک را کاهش دهد. علاوه بر این، انجام این بازی چالش برانگیز می تواند به شما کمک کند تا به سطح عمیقی از تمرکز دست یابید و جلسات روان‌درمانی مفیدتری را تجربه کنید. این بار که به شروع بازی شطرنج فکر می‌کردید، حتما مزایای قابل توجه آن را نیز در گوشه‌ی ذهن داشته باشید.